Tijdens de zwangerschap krijg je al vrij snel te maken met het onderwerp prenatale screening. Vaak bespreekt de verloskundige dit al tijdens een van de eerste afspraken. Voor veel aanstaande ouders is dit een onderwerp waar ze vooraf nog niet echt over hebben nagedacht. Toch kan het best lastig zijn om in korte tijd te beslissen welke onderzoeken je wel of niet wilt laten doen. Sommige ouders kiezen ervoor om zoveel mogelijk te willen weten over de gezondheid van hun baby. Anderen voelen daar minder behoefte aan en willen de zwangerschap liever zonder extra onderzoeken beleven. Er is hierin geen goed of fout. Iedereen maakt hierin een eigen keuze.
Wat is prenatale screening?
Prenatale screening bestaat uit onderzoeken tijdens de zwangerschap waarmee gekeken wordt of er aanwijzingen zijn voor bepaalde afwijkingen bij de baby. Het gaat hierbij om een kansberekening of screening, niet direct om een definitieve diagnose. In Nederland kunnen zwangere vrouwen onder andere kiezen voor de NIPT en de 13 wekenecho en 20 wekenecho. Tijdens gesprekken met de verloskundige krijg je uitleg over de verschillende onderzoeken en kun je aangeven of je hier gebruik van wilt maken.
Wat is de NIPT?
De NIPT staat voor niet invasieve prenatale test. Bij dit onderzoek wordt bloed van de moeder onderzocht. In het bloed van een zwangere vrouw zit namelijk ook een klein beetje DNA van de baby. Met de NIPT wordt gekeken naar aanwijzingen voor chromosoomafwijkingen zoals het syndroom van Down, Edwards of Patau. Het voordeel van de NIPT is dat hiervoor alleen bloed hoeft te worden afgenomen. Het onderzoek brengt daardoor geen risico op een miskraam met zich mee.
De uitslag van de NIPT geeft geen volledige zekerheid, maar laat zien of er een verhoogde kans bestaat op een chromosoomafwijking. Bij een afwijkende uitslag kunnen vervolgonderzoeken nodig zijn om meer zekerheid te krijgen.
Verschil tussen screening en diagnostisch onderzoek
Veel mensen halen screening en diagnostisch onderzoek door elkaar. Toch zit daar een belangrijk verschil tussen. Een screening onderzoekt of er een verhoogde kans bestaat op een afwijking. Dat betekent dus niet automatisch dat er daadwerkelijk iets aan de hand is. Soms blijkt uit vervolgonderzoek dat alles toch goed is. Bij diagnostisch onderzoek, zoals een vlokkentest of vruchtwaterpunctie, kan vaak met meer zekerheid worden vastgesteld of een baby daadwerkelijk een chromosoomafwijking heeft. Aan deze onderzoeken zitten wel kleine risico’s verbonden, waardoor niet iedereen hiervoor kiest.
Waarom kiezen sommige ouders wel voor prenatale screening?
Voor sommige ouders geeft prenatale screening rust. Zij vinden het prettig om meer informatie te hebben over de gezondheid van hun baby of willen zich goed kunnen voorbereiden op de komst van een kindje met extra zorgbehoeften. Ook kan het helpen om bewust keuzes te maken rondom de zwangerschap en de bevalling. Sommige ouders ervaren juist minder spanning wanneer ze weten waar ze aan toe zijn.
Waarom kiezen anderen juist niet?
Er zijn ook ouders die bewust afzien van prenatale screening. Bijvoorbeeld omdat zij vinden dat de uitslag niets zou veranderen aan hun keuzes tijdens de zwangerschap. Anderen merken dat extra onderzoeken juist voor meer onzekerheid of stress zorgen. Daarnaast vinden sommige mensen het lastig om vooraf na te denken over mogelijke vervolgonderzoeken of moeilijke beslissingen die kunnen volgen na een afwijkende uitslag.
Denk vooraf samen na over jullie keuze
Welke keuze je ook maakt, het kan fijn zijn om hier vooraf samen over te praten. Hoeveel willen jullie weten tijdens de zwangerschap? Hoe kijken jullie naar vervolgonderzoek? En wat zouden jullie doen als uit een test blijkt dat er mogelijk iets aan de hand is? Dat zijn geen makkelijke gesprekken, maar het helpt vaak wel om hier al vóór een onderzoek rustig over na te denken. Uiteindelijk gaat het erom dat jullie een keuze maken die goed voelt voor jullie situatie.
